18 Ekim 2013 Cuma

"Eşleşme - Ally Condie" Kitap Yorumu



KİTAP KÜNYESİ:

Kitap Adı: Eşleşme
Özgün Adı: Matched
Seri: Eşleşme #1
Yazarı: Ally Condie
Çevirmeni: Emine Ayhan
Yayınevi: Delidolu
Türkiye Yayın Tarihi: 11 Mart 2013
Sayfa Sayısı: 352
Piyasa Fiyatı: 22.00 TL
Goodreads: 3,75



 
ARKA KAPAK:

Kimi seveceğinize, nerede çalışacağınıza, ne
zaman öleceğinize başkalarının karar verdiği bir dünya düşünün. Bu dünyada uzun bir hayata, harika bir işe, ideal bir eşe sahip olmak için neredeyse hiçbir bedel ödemek gerekmiyor ama bu seçimleri sizin adınıza başkaları yapıyor. Yapay bir cam fanusun içinde yaşadığınızı fark ediyorsunuz ve bilinen yegane hayat ile daha önce hiç kimsenin gitmeye cesaret edemediği bir yol arasında kalıyorsunuz. Yani mükemmeliyet ile tutku arasında...

Kitapları çevrildiği tüm dillerde çok satan Ally Condie'den muhteşem bir fantastik kurgu.
 

BENİM YORUMUM:
 
 
     Herkese merhaba! Bugün testlerle, kitaplarla ve hayali müzik videosu çekimleriyle sabahladım. Sonra da uzun süredir ilk defa uyduruk olmayan bir kitap yorumu yazayım dedim. Hayır söyleyeyim de, bu kız manyak mı tatil gününde bu kadar erken kalkıyor demeyin. Bu yorumu yazdıktan sonra uyuyacağım.
 
     Kitabımız, seçimlerin ve düşünce özgürlüğünün olmadığı; başkalarının sizin yerinize karar verdiği, başkalarının sizin yerinize düşündüğü, başkalarının sizin yerinize sahip olduğu toplumda geçiyor. Eşleşme de bir uyanış ve direniş romanı.
 
"Cam bir fanusa hapsolmuşum; onu kırmak ve dışarı çıkarak nefes almak istiyorum ama canım acır diye çok korkuyorum."

     Cassia Reyes, toplumun onun yerine karar verdiği diğer her şey gibi, eşi Xander Carrow konusunda da onların seçimlerine güvenmişti. Fakat büyükbabasının ölümünden, ölmeden önce ona verdiği bir şeyden (ne acaba, ne acaba?) ve bir ihlalci olan Ky Markham ile tanıştıktan sonra yaşadığı hayatı sorgulamaya başladı.
 
     Yani standart bir distopya kitabı. Buna benzer konularda daha önceden de kitap yazılmamış değil ama çoğu eski kitaplar olduğu için dilini anlamakta zorluk çekebiliyor, bir yerden sonra bıkabiliyoruz. İşte Eşleşme burada devreye giriyor çünkü bir genç-yetişkin kitabı olmaya daha uygun.
 
     Eşleşme'yi en iyi "distopya" tanımlar sanırım. Tam bir distopyaydı. Ama öyle çok hızlı, ekşınlı bir distopya değil. Kötü bir yönetim, uyanış ve direniş tarzı; yavaş bir distopya. George Orwell'in 1984'ünü okuduysanız; ona benziyor. Tabii içerik ve konu bir yana, kitapların genelinde farklılıklar da var. Eşleşme, daha günümüz diliyle yazılmış ve bu yüzden daha rahat okunur. 1984'teki gibi bir ortamda insanların isyan çıkarma düşüncesini edinmesi daha olası ama Eşleşme'deki gibi bir ortamda isyan çıkarmak daha olası (Aslında 1984'te yaşasanız isyan çıkarmanız mümkün değil). Ama iki kitap arasındaki en büyük fark ne biliyor musunuz? Eşleşme'de umut var. 1984'teyse yok.
 
"Neden bilmiyorum ama içimdeki korku tükendi; şu an kendimi daha ziyade uyuşuk hissediyorum ve bu, korkudan daha bile kötü sayılır. Yavan insanlarla dolu yavan bir gezegeni neden umursayayım ki?"

        Araya şiirler katılması hoşuma gitti. Yabancı şairlerle ilgili pek bir bilgim yok (aslında hiçbir bilgim yok), bu yüzden Dylan Thomas ve Alfred Lord Tennyson gibi şairleri Eşleşme sayesinde duymuş oldum. Kitapta ilk iki dizesi "Öyle uysalca gitme o güzel geceye / Hiddetlen, karşı çık ışığın ölümüne" şeklinde çevirilen Dylan Thomas şiiri öyle çok hoşuma gitti ki İngilizcesini buldum :P. Biraz İngilizceniz varsa bahsettiğim şiire buradan ulaşabilirsiniz, bence çok güzel. Kitap da genelde bu tarz düşüncelerle doluydu.

"Düşünüyorum da, belki uçmanın en iyi yolu ellerine toprak doldurarak uçmaktır. Böylece insan nereden geldiğini, yürümenin bazen ne kadar zor olabildiğini hiçbir zaman unutmaz."

     İşte kitabımız hemen hemen böyle bir şey. Çoğu kişi sıkılarak okumuş ve beğenmemiş anladığım kadarıyla. Ben daha çok "Yavaş yavaş okunması gereken bir kitap", "Öyle çok akıcı değil" tarzında yorumlarla karşılaştım. Fantastik kitaplarla büyümüşseniz evet, sıkılabilirsiniz tavsiye etmem. Ama 1984 gibi çok çok ağır ilerleyen klasiklere de el atmışlığınız varsa Eşleşme size çok akıcı gelir. Mesela ben iki günde bitirdim. Türünün diğer örneklerine göre çok akıcıydı bence. Birbiri ardına heyecanlı olaylar değil de derin düşünceler vardı; ama yine de akıcıydı.
 
 
 
PUANLAMA:

5 Taç: TEK KELİMEYLE HARİKA! Okumazsan çoook şey kaybedersin!

 
Yine o dahiyane tavsiyelerimden biri geldi aklıma. Gidin önce 1984'ü okuyun. (Severim, çok iyi kitaptır ama feci yavaştır ve okuması zordur. Ben de zar zor bitirmiştim.) Eğer onu bitirebilirseniz Eşleşme size sıkıcı gelmez. Ama gider o benim de taptığım, olayların üst üste geldiği, ekşınlı şeylerden sonra Eşleşme'yi okursanız... şey, okuyamazsınız. İlk dediğim gibi yaparsanız ne kadar güzel bir kitap olduğunu ve hakkının yenildiği anlarsınız ama.